پروندهٔ دروغ فاطمیه / منبع 55
آیا آدم بن موسی مجهول است؟
متن و بررسی
🛑 آیا آدم بن موسی مجهول است؟
⬅️ آدم بن موسی طبق منهج ابن حبان رحمه الله توثیق میشود
منهج ابن حبان رحمه الله برای توثیق چیست؟
والتحقيقُ أن توثيقه على درجات:
الأولى: أن يصرِّح به كأنْ يقول: «كان متقنًا» أو «مستقيم الحديث» أو نحو ذلك.
الثانية: أن يكون الرجل من شيوخه الذين جالسهم وخَبَرهم.
الثالثة: أن يكون من المعروفين بكثرة الحديث بحيث يُعلَم أن ابن حبان وقف له على أحاديث كثيرة.
الرابعة: أن يظهر من سياق كلامه أنه قد عرف ذاك الرجل معرفة جيدة.
الخامسة: ما دون ذلك.
فالأولى لا تقل عن توثيق غيره من الأئمة، بل لعلها أثبت من توثيق كثير منهم .
والثانية قريب منها،
والثالثة مقبولة،
والرابعة صالحة،
والخامسة لا يؤمن فيها الخلل.
📚آثار الشيخ العلامة عبد الرحمن بن يحيي المعلمي اليماني ١٠/٧٣٤ — عبد الرحمن المعلمي اليماني (ت ١٣٨٦)
علامه معلمی یمانی میفرماید درجات توثیق ابن حبان چند قسمت است :
◽️1: اینکه به صراحت از آنها تعریف کند مثلا بگوید فلانی متقن الحدیث است .
◽️2: اینکه شخص از شیوخ ابن حبان باشد
◽️3: اینکه آن کثیر الروایه باشد
◽️4: یا اینکه معرفتی نسبت به آن شخص دارد
◽️5: یا مواردی غیر از چهار مورد فوق
سپس میفرماید:
◾️دسته اول در توثیق آنها شکی نیست
◾️دسته دوم نزدیک به درجه دسته اول است
◾️دسته سوم مقبول است!
و...
🔚🔻حال، آدم بن موسی از مشایخ ابن حبان است ابن حبان از او مستقیما روایت نقل کرده است در كتاب صحيح خودش
فلذا در دسته دوم توثیقات قرار میگیرد ✅
🔚🔻وهمچنین بخاطر روایات زیادی که در کتاب ضعفاء عقیلی دارد کثیرالروایه هم محسوب میگردد و این حالت، وی را در دسته سوم توثیقات ابن حبان رحمه الله قرار میدهد.
📌ممکن است گفته شود چرا خود ابن حبان او را توثیق نکرده است؟
میگوییم منهج ابن حبان مهم است و اگر بر اساس منهج او کسی توثیق شد مقبول است
همانطور که روایات زیادی هستند که بخاری و مسلم آنها را تخریج نکرده اند اما آن روایات صحیح اند
◽️حال چرا ما وثاقت آدم بن موسی را ذکر کردیم؟
چون آدم بن موسی روایت میکند از امام بخاری که بخاری فرموده : علوان بن داوود منکر الحدیث است
و هر کسی که امام بخاری در مورد او بگوید منکر الحدیث ، یعنی جائز نیست از آن شخص روایت بشود . 👇🏻👇🏻
منكر الحديث عند البخاري تعني: هالك جداً لا تحل الرواية عنه، وعند غيره قد تعني لا يحتج به، إنما يمكن أن يستصحب للتقوية والاستشهاد
📚علم التخريج ودوره في حفظ السنة النبوية - محمد محمود بكار ١/٧٦ — محمد محمود بكار
از طرفی دیگر علوان ابن داوود می آید و روایت ندامت حضرت ابوبکر را نقل میکند که دست آویزی اهل تشیع شده و به آن استناد میکنند برای اثبات شهادت بانو فاطمه.
و شیعه میگوید ثابت نیست بخاری در مورد او گفته باشد منکر الحدیث است چون راوی که این را گفته آدم بن موسی است و مجهول میباشد !
و اینجا ثابت کردیم که آن روایت ندامت، ضعیف است چون راوی آن علوان است و علوان منکر الحدیث است .