حقیقت تعدد طرق

🛑 حقیقت تعدد طرق :

🔳 آیا تعدد طرق همیشه و همه ضعف های سند را قوی میکند؟؟ [طبق گفته شیخ الاسلام ابن تیمیه]

🔳اینکه تعدد طرق باعث قوت میشود مطلق است یا مقید و مشروط ؟

📝پـــــــــــاســــــــــخ :

▪️امام نووی {رحمه الله} میفرماید:

إذا روي الحديث من وجوه ضعيفة لا يلزم أن يحصل من مجموعها حسن، بل ما كان ضعفه لضعف حفظ رايه الصدوق الأمين زال بمجيئه من وجه آخر وصار حسنًا، وكذا إذا كان ضعفه بالإرسال زال بمجيئه من وجه آخر، وأما الضعف لفسق الراوي فلا يؤثر فيه موافقة غيره، والله أعلم.

✍🏼"هرگاه حدیث از طرق مختلف و ضعیف روایت شد، این تعدد،لزوماً مجموع آنها را به درجه <حسن> نمی رساند[بلکه شرایط دارد] 👈🏼اگرضعف سند، بخاطر سوء حفظِ یک راوی صدوق الامین باشد،این ضعف با امدن طریقی دیگر، جبران شده و حدیث <حسن> میشود و همچنین است در مورد ارسال ، اما ضعف بخاطر فسقِ راوی را تعدد طرق جبران نمیکند و وجود طرق دیگر، تاثیری به حالش نخواهد داشت".

📚التقريب والتيسير للنووي ١/‏٣١ — النووي (ت ٦٧٦)

▪️علامه ناصرالدین الألباني (رحمه الله) میفرماید:

القاعدة العاشرة تقوية الحديث بكثرة الطرق ليس على إطلاقه من المشهور عند أهل العلم أن الحديث إذا جاء من طرق متعددة فإنه يتقوى بها ويصير حجة وإن كان كل طريق منها على انفراده ضعيفا ولكن هذا ليس على إطلاقه بل هو مقيد عند المحققين منهم بما إذا كان ضعف رواته في مختلف طرقه ناشيءا من سوء حفظهم لا من تهمة في صدقهم أو دينهم وإلا فإنه لا يتقوى مهما كثرت طرقه وهذا ما نقله المحقق المناوي في «فيض القدير» عن العلماء قالوا: «وإذا قوي الضعف لا ينجبر بوروده من وجه آخر وإن كثرت طرقه»

قاعده دهم : تقویت حدیث بخاطر کثرت طرق آن مطلق و همیشگی نیست نزد اهل علم چنین مشهور شده که هرگاه حدیث متعدد الطرق باشد حجت میشود هرچند در اسناد ان ضعف وجود داشته باشد اما این مطلق و همیشگی نیست بلکه مقید است و دارای شرایطی است نزد محققین به این شیوه اگر ضعف روات سند چیزهایی مانند سوء حفظ باشد، باعث تقویت طرق میشود اما اگر ضعف از چیز هایی مانند عدم صدق راوی یا تهمت در صدق و دین او باشد، این تعدد طرق حدیث را قوی نمیکند هر چند که حدیث طرق زیادی داشته باشد. واین چیزی است که مناوی در فیض القدیر آورده است که : علما گفته اند ، هرگاه ضعف قوی باشد باعث قوت سند نمیشود هرچند که تعدد طرق وجود داشته باشد.

📚تمام المنة في التعليق على فقه السنة ١/‏٣١ — ناصر الدين الألباني (ت ١٤٢٠)

▪️آیت الله علی ربانی گلپایگانی میگوید :

✍🏼[قاعده قوت تعدد طرق] در جايی جاری می شود که دليل معارض اقوی بر خلاف آن نباشد و يا بر خلاف مسلمات و قطعيات نباشد؛ ثانيا ضعف حديث به جهت مرسل يا مقطوع بودن سند و يا مجهول بودن راوی و يا ضعف حفظ راوی و مانند آن باشد، در اين صورت است که تعدد طرق اين عيوب را بر می دارد اما اگر راوی متهم به کذب و فسق باشد ديگر اين قاعده جاری نخواهد بود.

🌐درس امامت - کتاب المراجعات - آیت الله علی ربانی گلپایگانی 1396/10/19

▪️شیخ الاسلام ابن تیمیه(رحمه الله) میگوید :

قالَ أحْمَد: قَدْ أكْتُبُ حَدِيثَ الرَّجُلِ لِلِاعْتِبارِ بِهِ: مِثْلَ ابْنِ لَهِيعَةَ. وأمّا مَن عُرِفَ مِنهُ أنَّهُ يَتَعَمَّدُ الكَذِبَ فَمِنهُمْ مَن لا يَرْوِي عَنْ هَذا شَيْئًا وهَذِهِ طَرِيقَةُ أحْمَد بْنِ حَنْبَلٍ وغَيْرِهِ لَمْ يَرْوِ فِي مُسْنَدِهِ عَمَّنْ يَعْرِفُ أنَّهُ يَتَعَمَّدُ الكَذِبَ؛ لَكِنْ يَرْوِي عَمَّنْ عَرَفَ مِنهُ الغَلَطَ لِلِاعْتِبارِ بِهِ والِاعْتِضادِ.

✍🏼 احمد بن حنبل گفته است حدیث شخص معتبر را برای اعتبار بخشیدن به حدیثی دیگر مکتوب میکنم مانند ابن لهیعه، اما کسی که کذاب باشد، بعضی از علما هیچ چیز از آنها روایت نکرده اند و این روش احمد و غیره است که از کذاب هیچ چیزی روایت نکرده اما از شخص ثقه ای که دچار اشتباهات شده،روایت کرده بخاطر اعتبار بخشیدن بوسیله آن [بعنوان شاهد]

📚مجموع الفتاوى ١٨/‏٢٦ — ابن تيمية (ت ٧٢٨)

🔍برای مطالعه اقوال بیشتر در خصوص #تعدد_طرق ، به لینک های لینک مراجعه فرمایید 🔰

https://t.me/eulumhadith/55
https://t.me/eulumhadith/56
https://t.me/eulumhadith/57
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

➕قواعدی که برای قوت تعدد طرق طرح شده ، شامل روایات شهادت حضرت فاطمه {رضی الله عنها} نمیشود

▪️زیرا ضعف راوی های این ماجرا ضعف قوی است نه ضعف یسیر

▪️و اکثر روایات هم دلالتی بر ادعای فتنه گران مبنی بر قتل فاطمه{رضی الله عنها} ندارد

📌 در قسمت های بعدی ان شاءالله این ماجرا را از لحاظ عقلی هم برسی میکنیم.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
@shahadatefatemeh